Forsíða 2008
22. maí 2008
Yfirferð á gömlum snjóflóðaýlum
Nú þegar sumarið er svo gott sem komið er rétt að hvetja alla þá sem eiga
gamla snjóflóðaýla, sem ekki hafa verið yfirfarnir af framleiðanda á
síðastliðnum þremur árum, að koma með þá til umboðsaðila til yfirferðar.
Ástæða þess að vefari hvetur alla eigendur gamalla ýla til að láta yfirfara
þá er sú að þeir geta hafa orðið fyrir hnjaski s.s. dottið á gólfið og við
það getur t.d. loftnetið hafa brotnað eða samband rofnað á einhverjum
hlutum/rásum í þeim.
Afleiðingin getur verið sú að þeir annað hvort senda
ekki eða þeir taka ekki á móti merkjum og eru þar af leiðandi gagnslausir
sem öryggistæki.
Eigendur snjóflóðaýla af
gerðunum Barryvox, Pieps, Ortovox og Tracker eru hvattir til þess að koma
þeim til umboðsaðila. Yfirferðin kostar e.ð. smávegis;
eigendur eru hvattir til þess að hafa samband við umboðsaðila til að fá
frekari upplýsingar.
Reiknað er með því að ýlarnir verði komnir úr yfirferð fyrir næsta vetur.
Ýlarnir þurfa að hafa borist til umboðsaðila fyrir miðjan júní n.k.
Umboðsaðilar og ýlategundir eru eftirfarandi:
Útilíf: Ortovox - tengill: Gísli Páll Hannesson -
gisli@utilif.is - Sími: 664-1505
Safalinn: Pieps og Barryvox - tengill: Þorvaldur Ólafsson -
thorvaldur@safalinn.is
- Sími: 897-9039.
K2: Tracker - tengill: Birkir Sigurðsson -
birkir@k2icehobby.is - Sími: 464
7963
26. apríl 2008
Ferðahelgin framundan - öryggismál: snjóflóð
Framundan er mikil ferðahelgi þar sem gera má ráð fyrir að
töluverður fjöldi fólks stefni á fjöll. Hvannadalshnúkur er mjög vinsæll á
þessum árstíma og hefur fréttst að nokkur hundruð manna og kvenna ætli sér
að ganga á hnúkinn.
Í ljósi þessa er rétt að minna á að þó farið sé að vora í byggð geta ennþá
verið vetraraðstæður á jöklinum og því mikilvægt að fyllsta öryggis sé
gætt. Á svipuðum árstíma fyrir tveimur árum lentu nokkrir göngumenn í
snjóflóði skammt undir hnúknum og teljast þeir heppnir með að hafa sloppið
með skrekkinn. Óþarfi er að endurtaka þann leik núna!
Allir göngumenn ættu að hafa með sér lágmarks öryggisbúnað eins og
SNJÓFLÓÐAÝLI, SNJÓFLÓÐALEITARSTÖNG og
SNJÓSKÓFLU sbr. myndina hér að neðan. Áður en lagt er
af stað er nauðsynlegt að hver og einn hafi lágmarksþekkingu á notkun
búnaðarins.
Nú kunna einhverjir að spyrja hvort ekki sé nægjanlegt að fararstjórar velji
örugga leið á toppinn og því geti menn sleppt þessum búnaði.
Því er til að svara að það er auðvitað alltaf hlutverk og markmið
fararstjóra að velja öruggustu leiðina en það er ekki víst að það sé alltaf
nóg. Tilfellin geta nefnilega verið á þann veginn að fyrstu menn
komist yfir eða framhjá hugsanlegum snjóflóðasvæðum en síðan fari þau af
stað og taki þá sem aftar eru í hópnum. Endurtekið álag á snjóþekju
sem er veik getur brostið.
Ef slíkt gerist og fórnarlömbin eru með snjóflóðaýli þá ættu þeir sem eru í
næsta nágrenni að vera nokkuð snöggir að staðsetja og grafa upp þá sem í
flóðinu lenda. Ef þeir sem í flóðinu lenda eru ekki með snjóflóðaýli
þá getur leit að fórnarlömbum tekið langan tíma.
Sjá nánar línurit um lífslíkur í
snjóflóðum.
Nánari upplýsingar veitir vefari arni@orion.is
17. apríl 2008
JOSMAR - Námskeið um leit og björgun úr
snjóflóðum
Vefari, ásamt Sigríði K.
Sverrisdóttur og Stefáni Jökli Jakobssyni, öll úr Hjálparsveit Skáta í
Kópavogi (HSSK), brugðu sér á námskeið í Hemsedal í Noregi til þess að læra
ögn meira um aðferðir við björgun úr snjóflóðum og fyrstu aðstoð við slasaða
við vetrar-aðstæður. Um var að ræða alþjóðlegt námskeið þó flestir
væru skiljanlega frá Noregi.
Það er samdóma álit okkar að
námskeiðið hafi verið mjög gott og lærdómsríkt í alla staði. Hér að
neðan eru nokkrar myndir sem vefari tók.
Stefán Jökull mjög einbeittur við leit með snjóflóðaýli. Að baki hans
stendur Markus Landrö, einn leiðbeinendanna.
Hér sýna höfundar V-aðferðarinnar Manuel Genswein (í miðju) og Ragnhild Eide
(t.v.) hvernig standa á að greftrinum. Einar Löken, aðstoðarmaður er
til hægri.
Það er eingin spurning í huga vefara að þessi aðferð er mjög skynsamleg og
fljótvirk.
Aðstæður voru mjög góðar á skíðasvæðinu í Hemsedal. Þar
hefur ekki verið jafn mikill snjór í nær því 100 ár. Á myndinni er
hluti æfingasvæðis snjóflóðaleitar. "Medicin" hlutinn var við æfingar
annars staðar á svæðinu.
Þarna var kynntur búnaður sem ætlaður er hundum. Hann virkar þannig að
ýlir og talstöð eru í bakpoka hundsins og þegar hann kemur inn á svæði sem
ýlirinn nemur merki sendir talstöðin merkið til hundastjórnandans.
Hundastjórnandinn getur einnig gefið hundinum leiðbeiningar.
Þessi búnaður er ennþá á prufustigi og er því ekki kominn á markað ennþá.
Luftambulancen mætti á staðinn og sýndu þeir hvernig leitað er í snjóflóði.
Leit þeirra að tveimur ýlum tók mjög stuttan tíma.
Manuel í essinu sínu við kennslu í leit með snjóflóðaýlum.
10. apríl 2008
Námskeið
Þar sem
vefari er á leið á námskeið um leit og björgun úr snjóflóðum í Noregi á
morgun verður ekkert um að vera á snjoflod.is fyrr en undir næstu
helgi; að viku liðinni.
10. apríl 2008
Snjóflóðamyndir frá Fjallabaki
Helgina 5. - 6. apríl s.l. héldu þrír hjálparskátar úr Garðabæ inn á
Fjallabak í mjög góðu veðri. Í þessari ferð urðu nokkur snjóflóð á
leið þeirra og m.a. náðu þeir stuttu myndskeiði af einu snjóflóðinu.
Snjoflod.is fékk leyfi hjá Hirti Brynjólfssyni til þess að birta
myndir úr þessari ferð. Nánar má sjá myndir úr ferðinni á slóðinni:
http://hsg.smugmug.com/gallery
Snjóflóðið var nokkur hundruð metrar á breidd. Staðurinn er skammt
austan við Frostastaðavatn.
Hér má sjá hver þykkt brotflatarins er saman borið við manninn.
Ljósmyndir: Hjörtur Brynjólfsson HSG.
9. apríl 2008
Skýrsla um skoðunar- og námsferð til Ameríku
árið 1977!
Árið 1977 fóru Magnús Hallgrímsson
verkfræðingur og Helgi Björnsson jöklafræðingur í skoðunar- og námsferð til
Norður Ameríku á eigin vegum. Ferðin var styrkt af The
Independent Foundation og skipulögð af The American Scandinavian Foundation.
Tilgangur ferðarinnar var að afla þekkingar á sviði snjóflóða, jöklafræði og
hafíss.
Eftir ferðina rituðu þeir langa grein um það sem þeir urðu vísari og einnig
fylgir bókalisti. Í greininni koma fyrir mörg þekkt nöfn frumkvöðla á
sviði snjó- og snjóflóðarannsókna í Ameríku og vafalaust er þar einnig að
finna nöfn á frumkvöðlum á sviði jöklafræði og hafíss þó vefari þekki þau
ekki.
Þeir félagar, Maggi og Helgi, eru meðal frumkvöðla
snjó- og snjóflóðarannsókna hér á landi og báðir eru þeir virkir félagar í
Jöklarannsóknarfélagi Íslands.
Þeir veittu snjoflod.is góðfúslegt leyfi til þess að birta greinina
og er hana að finna
hér.
6. apríl 2008
Snjóflóð ofan Reyðarfjarðar
Ríkisútvarpið greindi frá því í kvöldfréttum að lítið snjóflóð hefði tekið
vélsleða mann skammt innan og ofan Reyðarfjarðar í dag. Maðurinn slapp
lítið slasaður úr flóðinu.
Snjóflóð hafa fallið á nokkrum stöðum innan
Reyðarfjarðar í vetur og hefur vefari tekið eftir litlum flekaflóðum skammt
vestan Njörvadalsár þegar hann hefur átt leið þarna um.
Myndin hér að neðan sýnir snjóflóð sem líklega hafa fallið um 6. febrúar,
eins og mörg snjóflóð á þessum slóðum en myndin er tekin þann 18. febrúar
2008.
5. apríl 2008
Dasybell!
Á
ráðstefnu Verkfræðingafélagsins ofl. (sem haldin var á Egilsstöðum dagana
11.-14. mars s.l.) kynnti franska fyrirtækið Montagne & Neige Developpement
(MND) nýja tegund búnaðar til að koma af stað snjóflóðum í forvarnarskyni.
Búnaður þessi hefur fengið nafnið Dasybell hjá þeim.
Hér er um að ræða hylki (eins konar bjöllu) sem hangir neðan í þyrlu og með
henni er hægt að koma af stað snjóflóðum með því að tendra gas sem látið er
blása út um hylkið/bjölluna.
Hér getur verið um mjög
spennandi kost að ræða fyrir ýmsa aðila m.a. Vegagerðina og hugsanlega
skíðasvæði eða aðra þá sem þurfa að koma snjóflóðum af stað í
forvarnarskyni. Auðvelt er að fara um stór svæði á skömmum tíma með
þennan búnað.
Dasybell. Ljósm. MND.
5. apríl 2008
Veðurblíðan í dag!
Einmuna veðurblíða var um stóran hluta landsins í dag og eflaust
margir sem nutu hennar útivið í snjónum. Veðurblíðan náði að vísu ekki
til allra því austfirðingar á ferðalagi um Fjarðarheiði lentu í erfiðleikum
vegna ófærðar og lélegs skyggnis. Veðurstofan spáir svipuðu veðri
fyrir morgundaginn fyrir stærstan hluta landsins.
Skíðasvæðið í Bláfjöllum/Kóngsgil, seinnipartinn í dag. Frekar fáir á
skíðum en nægur snjór. Ljósm. Árni Jónsson 5/4 2007.
Í samantekt Veðurstofunnar fyrir veturinn 2007-2008 (þeir skilgreina
veturinn frá 1. des. til 31. mars) kemur fram að hann hafi verið nálægt
meðallagi. Vestanlands hafi hiti verið lítillega undir meðallagi en
austanlands hafi hitinn verið aðeins yfir meðallagi.
Snjór á skíðasvæðum virðist almennt vera nægur og skíðasvæði sem liðið hafa
fyrir snjóleysi undanfarin ár eru nú í fullum gangi.
3. apríl 2008
Snjóflóð við Ólafsfjörð og Eyjafjörð
Vefari var í smá skoðunarferð á svæðinu milli Dalvíkur og Ólafsfjarðar þann
2. apríl 2008. Myndirnar hér að neðan eru úr ferðinni.
Myndi tekin frá munna jarðganga, Ólafsfjarðarmegin, yfir að Kleyfum.
Sjá má gamalt snjóflóð frá 13. mars, ofan húsanna. Ljósm. Árni
Jónsson, 2/4 2008.
Mynd tekin af blautu snjóflóð sem féll utarlega á Kleyfunum.
Skemmtilegur farvegur eftir snjóflóðið sem nær í sjó fram. Ljósm. Árni
Jónsson, 2/4 2008.
Mynd frá upptakasvæði í Sauðaneshnjúk nyrðri/Rípli. Ljósm. Árni
Jónsson, 2/4 2008.
Snjóflóð úr farvegi nr. 38. Þessi farvegur er einn sá virkasti á
svæðinu og snjóflóð féllu niður hann þann 13. og þann 30. mars s.l.
Ljósm. Árni Jónsson, 2/4 2008.
3. apríl 2008
Ráðstefna Vegagerðarinnar "Vetur 2008"
Í gær hófst á Akureyri ráðstefna Vegagerðarinnar sem þeir kalla "Vetur
2008". Á ráðstefnunni verða erindi um vetrarþjnustu og nýjasti
búnaður verður sýndur. Þar verður örugglega margt fróðlegt að sjá og
heyra.
25. mars 2008
Hlíðarfjall um Páskana
Hér að neðan eru nokkrar myndir úr Hlíðarfjalli frá því á Páskadag.
Ekki amalegt veðrið hjá þessum Akureyringum! Myndirnar tók Árni Sveinn
Sigurðsson.
Horft inn Glerárdal; Súlur til vinstri og Kerling fyrir miðri mynd.
Svo virðist sem snjóflóð hafi fallið úr brúnunum á miðri myndinni og til
vinstri. Snjór sést á úthlaupssvæðinu ofan klettabeltisins..
23. mars 2008
Gleðilega Páska!
Í
dag Páskadag lítur út fyrir hæglætis veður víða um land. Á
veðurstöðvum
Vegagerðarinnar má sjá að vindstyrkur er einungis nokkrir metrar núna í
morgunsárið. Nokkuð kalt er inn til landsins og fyrir norðan en hér
sunnan lands er hiti við frostmark.
Rétt er að benda
ferðalöngum á að það kann að vera snjóflóðahætta í bröttum fjallshlíðum.
Það er gott ráð að skoða uppbyggingu snjóþekjunnar og athuga hvort veik lög
eru í henni.
Myndin hér til hægri sýnir hvernig veik lög
geta verið í snjóþekju. Hægt er að gera sér ágæta grein fyrir
stöðuleika snjóþekjunnar með því að nota s.k. skóflupróf.
Mynd úr vefmyndavél sem staðsett er á Skíðahótelinu um kl. 11:00.
Greinilega margt um manninn og gott veður.
Mynd frá Páskaferð Þvert á leið 1995. Hvannadalshnúkur og Dyrhamar í
baksýn.
15. mars 2008
Snjóflóðaleitarbúnaður Landhelgisgæslunnar notaður við æfingu
Í dag fór fram snjóflóðaleitaræfing nokkurra björgunarsveita Landsbjargar á
höfuð-borgarsvæðinu og þyrlusveitar Landhelgisgæslunnar, í blíðskaparveðri
við Jósefsdal.
Æfð var leit að fimm fórnarlömbum snjóflóða ásamt aðhlynningu þeirra á
greiningar-stöð. Eftir greiningu voru fórnarlömb flutt með þyrlu á
sjúkrahús til frekari að-hlynningar.
Þetta er fyrsta
æfingin með þessum nýja snjóflóðaleitarbúnaði þyrla og verður ekki annað
sagt en að hún hafi tekist með ágætum.
14. mars 2008
Ráðstefnan: International Symposium on
Mitigative Measures against Snow Avalanches
Í
dag lauk ráðstefnunni:
International Symposium on Mitigative Measures against Snow
Avalanches
á Egilsstöðum. Ráðstefnuna sóttu um 60 manns frá 7 löndum. Um 40
erindi voru haldin um málefni snjóverkfræði, umhverfis-, skipulags- og
samfélagsmála.
Meira verður fjallað um ráðstefnuna síðar.
Myndirnar eru teknar úr vettvangsferð sem farin var í gær.
8. mars 2008
Ráðstefnuritið
Nú
er ráðstefnan um snjóflóð, umhverfi og samfélag alveg á næsta leiti.
Það er búið að setja saman ráðstefnuritið, sem er upp á um 220 bls., og geta
áhugasamir hlaðið því niður
hér.
Þátttakendur ráðstefnunnar koma frá 7 löndum
þ.e. Noregi, Austurríki, Sviss, Frakklandi, Chile, BNA ásamt Íslandi.
Nú er bara að vona að veðrið verði skikkanlegt þannig að allri geti notið
þess að vera á austurlandi og skoðað sig um (á fimmtudag). Sjá nánar
um ráðstefnuna hér.
27. febrúar 2008
Vefsíðan
Það má
búast við því að rúmar tvær næstu vikur verði frekar rólegt um að vera hér á
vefsíðunni vegna undirbúnings fyrir ráðstefnu Verkfræðingafélagsins ofl. um
snjóflóða-mál. Vefari er í forsvari fyrir ráðstefnuna og lítill tími
er aflögu þessa dagana.
Eftir því sem upplýsingar/fréttir berast verður þeim komið hér út á síðuna
en líklega í minna mæli en áður.
25. febrúar 2008
Námskeið Landsnets
Starfsmenn Landsnets þurfa að sinna ýmsum verkefnum á veturna sem eru inni á
snjóflóðasvæðum. Það er því mikilvægt að þeir geri sér grein fyrir
þeim hættum sem eru á vinnusvæðunum og þeim reglum sem gilda vegna vinnu við
slíkar aðstæður.
Í síðustu viku tóku nokkrir starfsmenn
Landsnets þátt í námskeiði um snjóflóð og leit í snjóflóðum og einnig var
farið yfir verklagsreglur í tengslum við snjóflóð. Námskeiðið var að
hluta til haldið innandyra og að hluta í Bláfjöllum.
Starfsmenn mög einbeittir við stangaleit. Ljósm. Árni Jónsson, 21/2
2008.
25. febrúar 2008
Ráðstefna og námskeið
International
Symposium on Mitigative Measures against Snow Avalanches.
Nú
eru aðeins tvær vikur þangað til ráðstefna Verkfræðingafélagsins,
Vegagerðarinnar, Veðurstof-unnar, Umhverfisráðuneytisins, Landsnets og
Skipulagsstofnunar verður haldin á Egilsstöðum.
Þemu
ráðstefnunnar eru: snjóverkfræði, umhverfis og skipulagsmál og svo
samfélagsmál.
Á ráðstefnunni verða bæði erlendir og innlendir fyrirlesarar og munu þeir
m.a. kynna nýtt efni en einnig gera grein fyrir breytingum sem hafa orðið
síðastliðin ár innan þessara málaflokka. Slóðin á ráðstefnuupplýsingar
er: www.orion.is/snow2008
Þessi ráðstefna er fyrir alla þá sem áhuga hafa á snjóflóðamálum s.s.
sveitar-stjórnarmenn, björgunarsveitarfólk, snjóeftirlitsmenn ofl.
JOINT
SYMPOSIUM on MOUNTAIN MEDICINE and AVALANCHE RESCUE (JOSMAR)
Þá er rétt að benda á að nú um mánaðarmótin rennur út möguleikinn á því að
komast á ódýra gjaldinu á JOSMAR ráðstefnuna í Hemsedal Noregi. Þetta
er alþjóðleg ráðstefna um björgun úr snjóflóðum og fyrstu
(skyndihjálpar)viðbrögð í óbyggðum.
Eftir 1. mars hækkar ráðstefnugjaldið nokkuð.
19. febrúar 2008
Þyrlur og leit í snjóflóðum
Eins og komið hefur fram hér a síðunni gaf Slysavarnarfélagið Landsbjörg
Landhelgis-gæslunni sérhæfðan búnað til leitar að fórnarlömbum snjóflóða.
Undir lok síðustu viku og um helgina var unnið að uppsetningu búnaðarins í
þyrlurnar og þjálfun flugmanna Landhelgisgæslunnar og sá Manuel Genswein frá
Sviss um það.
Skilyrði til æfinga voru ekki sérlega hastæð, þoka og rigning flesta dagana
en þrátt fyrir það gengu æfingarnar vel.
Áhöfn þyrlunnar ásamt Manuel Genswein (t.v.) eftir síðustu æfingarferðina.
Ljósm. Árni Jónsson
Loftnet leitarbúnaðarins (sem er af gerðinni Barryvox) er látið hanga neðan
í þyrlunni þegar leitað er yfir snjóflóði. Hljóðmerki frá tækinu heyrist í
innra talstöðvar kerfi þyrlunnar og það er flugmaðurinn sem bæði stýrir
þyrlunni og stillingum á móttöku-búnaði leitartækisins.
Þegar búið er að staðsetja fórnarlambið í snjóflóði (um 30 m svæði í
þvermál) er svæðið merkt með flaggi sem hent er út þannig að björgunarmenn á
jörðu niðri geta takmarkað leitina við svæðið næst flagginu.
Að öllu jöfnu á drægi loftnetsins að vera um 75 m til hvorrar handar þannig
að heildar breidd leitarsvæði er um 150 m. Nákvæmni leitartækisins er
um 1 m þannig að í raun væri hægt að staðsetja fórnarlambið nákvæmlega.
Það er hins vegar alltaf spurning hvort leitarmenn á jörðu niðri séu ekki
fljótari að ljúka við leitina (þegar búið er að staðsetja fórnarlambið
gróflega) en þung þyrla sem sveimar yfir staðnum með sveiflandi loftnet.
Það skal ítrekað hér að leitartækið leitar aðeins að merki frá snjóflóðaýlum
sem fórnarlömbin verða að bera á sér. Því eru allir sem stunda
fjallaferðir að vetri til hvattir til þess að útvega sér snjóflóðaýla áður
en haldið er á fjöll.
________________
Gott íslenskt orð yfir þennan búnað; "(ýla)snjóflóðaleitarbúnað fyrir
þyrlur" hefur vefari ekki rekist á en ef lesendum dettur e.ð. slíkt orð
(gott og þjált orð) í hug þá væri það vel þegið.
Flugmenn Gæslunnar komu tækinu fljótt inn í skammstafanalistann sinn undir
nafninu HASE (Helicopter Avalanche Search Equipment). Spurning hvort
e.m. dettur annað og betra í hug?
13. febrúar 2008
Varnir undir Tröllagili Neskaupsstað
Í síðustu viku var auglýst eftir þátttakendum í forval fyrir hönnun
snjóflóðavarnar-garðs undir Tröllagili Neskaupsstað. Hönnun
snjóflóðavarnargarðsins á að vera lokið í byrjun október í haust og
væntanlega verður bygging garðsins boðin út fljótlega eftir það.
Tröllagil er eitt af þessum stóru giljum ofan Neskaupsstaðar sem snjóflóð
geta fallið úr. Heimildir eru um snjóflóð sem náð hafa í sjó fram.
Nánar er hægt að lesa um snjóflóðaannálinn
hér.
Stærð svæðisins sem verja á er hér ríflega stórt á myndinni.
Loftljósmynd: Loftmyndir ehf
11. febrúar 2008
Athyglisverð lýsing frá Súðavík á bloggi Helga
J. Haukssonar
Þann 8. feb. s.l. bloggar
Helgi J. Hauksson um reynslu sína frá Súðavík skömmu fyrir lok níunda
áratugar síðustu aldar. Vefari fékk leyfi hjá honum til þess að birta
greinina og fer hún hér að eftir.
Þegar tók að hlána vorið 1989 og við hliðarbirtu var augljóst að hellingur
af snjóflóðum hafði fallið úr Kubbnum í innra hverfinu í Ísafirði - þó þá og
næstu ár væru engin skráð snjóflóð þar.
Ljósmyndari: Helgi J Hauksson | Staður: Ísafjörður við Skutulsfjörð.
Þegar ég var um hríð skólastjóri við Grunnskóla Súðavíkur á seinni hluta 9.
áratugar síðustu aldar upplifði ég það mér til mikillar undrunar að fá skýr
fyrirmæli frá valdameiri mönnum um að segja ekki fréttamönnum frá snjóflóðum
sem ekki yllu alvarlegu tjóni til að fæla ekki fólk frá því að búa á
Vestjörðum. „Við segjum ekki fréttir héðan sem vinna gegn uppbyggingu
byggðar á vestfjörðum“ var mér sagt skýrt og skorinort eftir að ég hringdi í
vin minn á fréttastofu RÚV og greindi honum frá því að þann morgun hefðu
verið rudd 21 snjóflóð og minni spýjur í Súðavíkurhlíð sem meðal annars
lokuðu vöruflutningabíl af milli flóða. Ég undraðist að heyra ekkert um
þetta í hádegisfréttum svo ég hringdi suður og gaf vini mínum sem þar vann
upp símanúmer Sveitastjóra, oddvita og hreppsstjóra og fleiri sem ég taldi
að helst gætu gefið traustar upplýsingar um málið. Í kvöldfréttum kom svo
lítil frétt um að snjóflóð (í eintölu) hefði tafið för kaupfélagsbílsins til
Súðavíkur. - Ég fékk hinsvegar hringingu frá mektarmönnum bæjarins og
alverlega áminningu um að svona fréttir segðum við ekki af Vestfjörðum svo
lengi sem hægt væri að komast hjá því.
...meira
8. febrúar 2008
Athugun á algengi RECCO flaga í fatnaði og
búnaði hér á landi
í
byrjun janúar s.l. sendi vefari út óformlega fyrirspurn, til sex seljenda
útivistarfatnaðar og búnaðar á höfuðborgarsvæðinu, um algengi
RECCO flaga í þeirra
vörum.
Svör hafa borist frá flestum og er niðurstaðan sú
að lítið er um RECCO flögur í fatnaði eða búnaði hjá þeim. Aðeins einn
seljandi greindi frá því að hann hafi selt skíðafélögum víða um land
skíða-galla sem væru með RECCO flögum.
Þessi
niðurstaða vekur upp spurn-ingar um það hvort seljendur (eða öllu heldur
innflytjendur) væru nægilega meðvitaðir um ágæti RECCO flaga í fatnaði og
búnaði. Þá er einnig spurning hvort björgunarmenn ættu ekki að vera
með slíkar flögur í einkennisfatnaði sínum.
Það er hins
vegar ekki nóg að hafa flögurnar ef ekkert tæki er til þess að leita að
þeim. Aðeins er vitað um eitt gamalt nothæft RECCO leitartæki og er
það staðsett hjá lögreglunni á Ísafirði.
Það er mat vefara að rétt sé að huga að því að fá nýjasta leitarbúnað RECCO
til landsins sem fyrst og styrkja með því enn frekar þann búnað sem til er í
landinu til leitar í snjóflóðum. Gula tækið á myndinni sýnir nýjustu
gerð leitartækisins.
7. febrúar 2008
Mikill snjór er víða um land og töluverð snjóflóðahætta
Þessi mynd var tekin norðan við skíðasvæðið í Oddskarði þann 6. feb. 2008.
Sjá nánari myndir frá snjóflóðum austurlandi
hér.
6. febrúar 2008
Frábærar aðstæður til skíðaiðkunar í
Oddskarði
Í dag voru aðstæður hinar
ákjósanlegustu til skíðaiðkunar í Oddskarði. Töluverður snjór er á svæðinu
og þegar vefari átti leið þarna um, í dag, var verið að undirbúa brekkurnar
fyrir opnun seinnipart dagsins.
29. janúar 2008
80 ára afmæli Slysavarnarfélagsins
Landsbjargar
Nú í kvöld hélt
Slysavarnarfélagið Landsbjörg (SL) upp á að 80 ár eru liðin frá því að
Slysavarnarfélag Íslands var stofnað. Afmælishátíðin var haldin í
Listasafni Reykjavíkur að viðstöddu miklu fjölmenni; fyrirmennum og
björgunarsveitarfólki víða af landinu!
Af þessu tilefni afhenti SL Landhelgisgæslunni búnað til leitar að fólki í
snjóflóðum í tvær þyrlur. Þetta er búnaður frá Barryvox af gerðinni VS
2000 Pro Ext. Búnaðurinn er að vísu ekki kominn til landsins ennþá en
ráð er fyrir gert að hann verði kominn í tvær þyrlur síðari hluta febrúar
n.k.
Á myndinni eru Smári Sigurðsson frá Landsbjörg (t.v.) og Georg Lárusson
forstjóri Landhelgisgæslunnar, með gjafabréfið. Ljósm. Árni
Jónsson, 29/1 2008.
Vefari skoðaði þennan búnað á
ráðstefnu í Noregi í nóvember s.l. og er myndin hér að neðan tekin við það
tækifæri.
Myndin sýnir þyrlu Luftambulancen í Noregi nota leitartækið. Ljósm.
Árni Jónsson, 10/11 2007.
Með þennan búnað eiga
viðbragðsaðilar að vera mun fljótari en áður hefur verið að leita að og
staðsetja fórnarlömb snjóflóða, sem eru með snjóflóðaýla.
29. janúar 2008
Vindkæling
Veðurspár benda til þess að í vændum sé töluvert frost á landinu.
Af því tilefni er
rétt að benda á að frostið eitt og sér segir ekki til um það hversu kalt
landanum verður úti við heldur þarf einnig að taka tillit til vindstyrksins
sem er á hverjum tíma.
Fyrir nokkrum árum síðan var vindkælingarskali, sem notaður hefur verið í
Norður Ameríku, endurskoðaður af Kanadamönnum og Bandaríkjamönnum.
Þeir telja að með nýja skalanum sé betur hægt að lýsa kuldanum sem líkaminn
verður fyrir.
Taflan hér að neðan er gerð upp úr töflu á eftirfarandi heimsíðu:
http://www.weather.gov/os/windchill/index.shtml
26. janúar 2008
Hitamörk rigningar og snjókomu
...passar vel við núna þegar von er á nokkuð djúpri lægð með töluverðum
hita, rigningu og hvassviðri ofan í þennan fína snjó sem við höfum núna!
Annars er þetta nafnið á greinargerð sem unnin var af Haraldi Ólafssyni
veðurfræðingi og Svanbjörgu Helgu Haraldsdóttur jarðeðlisfræðingi, árið
2000, um það við hvaða hitastig úrkoma telst snjór eða rigning.
Þessar upplýsingar eru mjög áhugaverðar fyrir þá "sem vinna með snjó".
Greinin er birt hér á síðunni með leyfi Haraldar og er
hún undir liðnum
Fróðleikur ->Snjór
24. janúar 2008
Að grafa fórnarlömb upp úr snjóflóðum
Undanfarna áratugi hefur frekar lítill gaumur verið gefinn að greftri
fórnarlamba úr snjóflóðum hér á landi og reyndar víða erlendis einnig.
Kennslubækur hafa jafnvel endað á því að segja eitthvað á þessa leið: „...björgunarmaðurinn
með skófluna að baki leitarlínunni grafi fórnarlambið upp“.
Í leiðbeiningum Landsbjargar frá árinu 1997 er stuttlega fjallað um
gröft niður að fórnarlambi en í nýju riti Landsbjargar frá árinu 2007 er
þeim kafla algjörlega sleppt!
Það er því eins og að gröftur
skipti ekki máli í þjálfun björgunarmanna nú orðið!
Erlendis hafa björgunarmenn og snjóflóðasérfræðingar
verið að gefa greftri meiri gaum enn áður.Bent hefur verið á að árangur ýlaleitar sé alltaf að verða betri og
betri þ.e. leitartíminn hafi styst mikið og graftrarbúnaður (skóflur) hefur
einnig batnað verulega með árunum en hins vegar hefur tíminn og skipulag við
gröft lítið sem ekkert breyst.
Hér að neðan verður fjallað stuttlega um eina aðferðir
sem kynnt var á ISSW 2006 og innan tíðar verður önnur aðferð kynnt hér á
síðunni, aðferð Manuels Genswein og Ragnhild Eide.
Aðferð Bruce Edgerly[1] og Dale Atkins[2]
Á ráðstefnu ISSW árið 2006 í Telluride í BNA kynntu þeir Bruce Edgerly
og Dale Atkins aðferð við skipulagðan
gröft að fórnarlömbum snjóflóða.
Þegar þeir unnu að ráðstefnugreininni gerðu þeir athugun á því hversu
mikið væri til af rannsóknum eða leiðbeiningum um gröft niður að
fórnarlömbum snjóflóða. Í ljós kom að frekar fátt var þar um fína
drætti!
Mynd
1 hér til hliðar:
Heppileg lengd á holu er um 1,5 sinnum dýpið á fórnar-lambið.Breidd ætti að vera um 1,25 til 2,00 m allt eftir fjölda grafara.Heimild: Grein höfunda í
riti ISSW 2006.
Mynd 2 hér að neðan: Ef grafa þarf dýpra en tvo metra niður getur verið erfitt að hreinsa
snjóinn úr holunni.
Aðferðin byggir þess vegna á því að flytja snjóinn upp á næsta stall fyrir
ofan og síðan koll af kolli.
Heimild: Grein höfunda í riti ISSW
2006.
Í megin atriðum byggir félagabjörgunar aðferð þeirra á því að grafa
stalla niður að fórnarlambinu eins og sést á myndum 1 og 2. Þeir gera
ráð fyrir að lengd fyrstu holu (í stefnu brekkunnar; falllínan; Y-ásinn) sé
um 1,5 sinnum dýptin að fórnarlambinu og breidd holunnar (samsíða
brekkunni; þvert á falllínu; X-ásinn) sé um 1,25 til 2,00 m allt eftir því
hvort einn eða tveir eru að grafa holuna. Í þessum upphafs greftri
getur
því verið um mjög stórt svæði að ræða. Þeir ræða einnig um það að
grafa aðeins hluta af upphafsholunni til að byrja með og grafa þá niður að
mitti. Með því móti væri hugsanlegt, ef heppnin er með þeim, að þeir
græfu niður á fórnarlambið. Síðan væri hægt að stækka holuna í áður
uppgefna stærð.
Þeir leggja áherslu á að krjúpa og sitja við gröftinn því
það sé minnst líkamleg vinna í slíkum stellingum.
Þeir nefna einnig að hægt sé að grafa stallana til hliðar ekki bara í stefnu falllínunnar.
Nánar um þessa aðferð í riti ISSW 2006.
[1] Backcountry Access, Inc., Boulder, Colorado
[2] RECCO AB, Boulder, Colorado
18. janúar 2008
Hver er boðskapurinn???
Snjóflóð eru dauðans alvara!!!
Í Fréttablaðinu
í dag birtist fjögurra dálka auglýsing frá Fjallahjólabúð GÁP um
SNJÓFLÓÐ. Merkilegt!
Á myndinni stendur einnig: Surf´s Up Bitches.
Sennilega
á myndin að gefa það til kynna að það sé ekkert mál að "sörfa"
snjóflóð og sleppa frá þeim lifandi!!!
Veruleikinn er hins vegar annar eins og fram kemur þegar
skoðaðar eru tölur frá
ICAR* yfir þá sem
láta lífið í snjó-flóðum utan merktra skíðaleiða (e: "Backcountry skiing or
snowboarding" ásamt "Freeride (off piste)"). Veturinn 2006-2007 voru
skráð annars vegar 46 tilfelli snjóflóðaslysa og hins vegar 21 tilfelli
snjóflóðaslysa hjá þessum hópum af 100 skráðum tilfellum; þetta eru tæp 70%
þeirra sem fórust í snjó-flóðum þennan vetur. Ekki kemur fram hversu
margir af þessum 46 voru brettamenn eða konur en hegðun þeirra er svipuð og
þeirra sem stunda fjallaskíðun eða telemarkskíðun við svona aðstæður.
Það skiptir í raun ekki máli hvert hlutfall brettamanna er í þessu samhengi
heldur sá boðskapur sem auglýsingin færir fram.
Snjóflóð eru dauðans alvara
og það er því alvarlegt þegar sölumenn hvetja, með svona skilaboðum,
iðkendur til þess að stunda áhættuhegðun sem þessa. Það að gefa til kynna
að auðvelt sé að skíða út úr snjóflóði á snjóbretti er tálsýn! Fyrir
flestum sem lenda í snjóflóði liggur það að grafast í snjóflóðið; ef viðkomandi er svo heppinn að
vera lifandi þegar snjóflóðið stöðvast þá tekur við löng og köld bið eftir
björgun og það eru ekki allir sem lifa þá bið af eins og sjá má á myndinni
hér að neðan.
Ef við tökum dæmi um tímaþáttinn, sem er
mjög mikilvægur þegar einstaklingar eru grafnir í snjóflóði, þá getur dæmið
litið svona út:
Brettamaður lendir í snjóflóði í Bláfjöllum og fer á kaf. Gerum ráð
fyrir því að snjóflóðaslys sé boðað til Neyðarlínunnar 112 á sama tíma
og slysið verður. Það tekur björgunarsveitarmenn u.þ.b. 15-20 mínútur að
taka sig til og verða tilbúnir í bækistöð og 20-30 mínútur að komast upp í
Bláfjöll. Það tekur 5-10 mínútur fyrir þá að komast að snjóflóðinu með
snjótroðara Bláfjallamanna og þá fyrst getur raunveruleg leit hafist.
Ef við leggjum þennan tíma saman þá hefur það tekið björgunarmennina a.m.k. um 40
mínútur að komast að snjóflóðinu. Setjum þá tölu inn í grafið hér að
neðan og þá sést að lífslíkurnar eru ekki nema um 30%.
Vafasamt er að tíminn sé svona stuttur því boðun snjóflóðaslyssins tekur
yfirleitt nokkuð lengri tíma en hér er tekið sem dæmi.
Lífslíkur í snjóflóðum. Heimild: Time is Life/Icar
Töluvert er til af auglýsingamyndum sem sýna brettamenn og konur (og aðra
hópa einnig) leika sér í bröttu landi, koma snjóflóðum af stað og komast
síðan út úr þeim án teljandi skakkafalla. Því miður eru aldrei sýnd
þau óhöpp eða slys sem verða þess valdandi að margir eru örkumla eða hafa
látið lífið af völdum snjóflóða. Það hentar ekki auglýsingunni!
Vefari hvetur því auglýsendur og seljendur búnaðar til vetraríþrótta að huga að
því hvaða boðskap þeir vilja koma á framfæri þegar varan er kynnt. Það
er hagur þeirra að sem fæst slys verði þegar vörurnar þeirra eru notaðar!
Þekking á aðstæðum er grundvallar atriði og getur skilið á milli feigs og
ófeigs. Hægt er að leita sér þekkingar á ýmsum stöðum m.a. hjá vefara.
_____________________
* Alþjóðlega fjallabjörgunarráðinu; meðlimalönd eru 21 í samantektinni.
17. janúar 2008
Breytileiki snjóþekju!
Nú þegar snjórinn er kominn aftur er um að gera að nota tækifærið og rýna í
snjóa-lögin. Snjóþekja er ekki bara einsleitt fyrirbrigði heldur
samanstendur hún af mörgum lögum mismunandi gerðar. Myndin hér að
neðan sýnir hvernig snjóþekjan var uppbyggð í einni holu í brún Bláfjalla í
dag.
Til að draga fram lögin í snjóþekjunni getur verið gott að strjúka
málningarpensli eftir sléttum vegg snjógryfjunnar.
15. janúar 2008
Snjóflóðanámskeið í Hemsedal Noregi
Dagana 11.-15. apríl n.k. verður námskeið
í Noregi sem fengið hefur nafnið "Joint Symposium on Mountain Medicine and
Avalanche Rescue” – JOSMAR 2008. Námskeið þetta er skipulagt af Norsk Fjellmedisinsk Selskap
og verður haldið í Hemsedal. Námskeiðið er tvískipt, annars vegar
verður kennsla í björgun úr snjóflóðum og hins vegar verður kennsla í
fyrstuhjálp í óbyggðum. Um er að ræða tveggja daga grunnnámskeið og
síðan tveggja daga framhaldsnámskeið. Þátttakendur geta valið um að
taka annað hvort tveggja daga námskeiðið eða fjögurra daga námskeiðið.
Leiðbeinendur verða ekki bara norskir heldur víða annars staðar frá þannig
að "standard" námskeiðsins á að vera hár.
Vefari hvetur íslenska björgunarmenn til þess að fjölmenna á þetta námskeið
enda eru sennilega ekki mörg slík í boði í heiminum í dag af þessum gæðum.
Hægt er að skrá sig á http://www.fjellmedisin.org/
og nánari upplýsingar eru þar einnig.
13. janúar 2008
Tracker nær ekki að ljúka við þróun nýja ýlisins
Heyrst
hefur að BCA hafi ekki náð að ljúka við þróun nýja Tracker 2 ýlisins.
Ýlirinn var kynntur síðastliðinn vetur á Ispo sýningunni í Munchen og var
stefnt að því að hann kæmi á markað s.l. haust. Ekkert varð af því og
nú er hvergi er getið um nýja ýlinn á heimasíðu BCA. Á næstu Ispo
sýningu, sem verður í lok mánaðarins, verða væntanlega kynntar nýjar
áætlanir um markaðssetningu Tracker 2.
Topptækin á
markaðnum hér á landi eru því þessi á myndinni, þ.e. Barryvox Pulse, Pieps
DSP og Ortovox S1.
12. janúar 2008
Skíðahjálmar - öryggisbúnaður í skíðaferðum
Öryggisbúnaður
þeirra sem ferðast um fjalllendi að vetrarlagi þarf alltaf að vera í
endurskoðun og endurbætur þarf að gera á honum eftir þörfum.
Hér verður skíðahjálmur tekinn til um-fjöllunar.
Það kann að vera að menn spyrji hvers vegna skíðahjálmur en ekki hinn
hefð-bundni klifurhjálmur, sem flestir björg-unarsveitarmenn hafa nota í
gegnum árin, er nefndur í þessu tilfelli.
Ef við skoðum nánar hvernig "venjulegu" klifurhjálmarnir
eru þá eru þeir fyrst og fremst hugsaðir til þess að verja fyrir
fallandi hlutum, t.d. steinum sem geta fallið á klifrara í klettaklifri.
Hjálmarnir ná því yfirleitt ekki niður fyrir eyru og þeir eru mjög opnir til
hliðanna. Þá veita þeir lítið skjól fyrir kulda og vindi.
Skíðahjálmar eru hins vegar hannaðir þannig að þeir ná niður fyrir eyru og
þeir eru einnig einangraðir og veita því yfirleitt gott skjól. En það
er ekki bara þetta sem hægt er að telja til góðra kosta þeirra. Ef
ferðamenn lenda í snjóflóði þá verja þessir hjálmar höfuðið mun betur, í
öllum veltingnum í snjóflóðinu, heldur en hefðbundnir klifur-hjálmar.
Setjum því öryggið á toppinn í vetrarferðum og notum góða
skíðahjálma!!!
11. janúar 2008
Skíðasvæðin opin
Nú
eru skíðasvæðin að opna aftur hvert á fætur öðru. Það er búið að vera
opið í Hlíðarfjalli í nokkra daga og nú er verið að opna í Bláfjöllum og á
Sauðárkróki. Þetta gildir bæði fyrir skíðagöngu og svigskíðun. Á
Ísafirði er skíðagöngusvæðið opið skv. upplýsingum á heimasíðu þeirra.
Í Bláfjöllum hefur Norðurleiðin s.k. verður endurbætt
verulega og bratti kaflinn skammt norðan við gömlu stólalyftuna hefur verið
jafnaður út þannig að leiðin telst nú vera Blá skíðaleið.
9. janúar 2008
Snjóflóð Bláfjöllum
Um síðustu helgi mátti sjá töluvert breitt snjóflóð skammt ofan við
skíðagönguleiðina sunnan Suðurgils í Bláfjöllum. Flóðið hefur líklega
verið um 250 m breitt og 0,5-1,0 m á þykkt. Flóðið stöðvaðist skammt
ofan við skíðagönguleiðina. Af ummerkjum að dæma þá hefur snjóflóðið
líklega fallið í vatnsveðrinu 30. eða 31. desember síðastliðinn.
Greinilegt var að mikið vatnsmagn hafði fallið á nýlegan snjóinn í
upptakasvæðinu, hann síðan fallið undan þunganum af regnvatninu og sennilega
einnig því vatni sem hefur hripað niður í gegnum nýja snjóinn og niður á
hjarnið og veikt þannig viðnámið.
Staðsetning miðju
upptaka flóðsins er nálægt: N63.97011 W21.64866.
8. janúar 2008
Heimasíðan kemst loksins í notkun
Eins og notendur hafa tekið eftir voru vandræði við hýsingu nýju síðunnar
þannig að hún komst ekki í loftið eins og til stóð. Í dag tókst, hins
vegar, loksins að koma heimasvæðinu í notkun eftir mikið jaml, japl og
fuður. Nú er brautin vonandi bein í framhaldinu!
1. janúar 2008
Breytt heimasíða
Nú
er tekin í notkun endurbætt heimasíða snjoflod.is. Á þessu stigi er
fyrst og fremst um útlitsbreytingu að ræða en með tímanum munu aðrar
breytingar líta dagsins ljós og einnig mun síðan þróast áfram og
breytingunum verður því í raun aldrei lokið!
Mest af efni gömlu síðunnar hefur verið flutt yfir á þessa síðu en þó ekki
allt og mun það efni koma smám saman.
Athugasemdir, kvartanir og ábendingar eru vel þegnar og skulu þær sendar á
arni@orion.is
31. desember 2007
Áramótakveðja
